پێناسەی تەفسیر خوێندنەوەی سەرهێڵ خوێندنەوەی دەنگی ئەپلیکەیشن
قَالُوا تَاللَّهِ لَقَدْ عَلِمْتُم مَّا جِئْنَا لِنُفْسِدَ فِي الْأَرْضِ وَمَا كُنَّا سَارِقِينَ
[73قَالُوا تَاللَّـهِ لَقَدْ عَلِمْتُم مَّا جِئْنَا ] ئەوانیش وتیان: سوێند بەخوا ئێوە چاک دەزانن کە ئێمە بۆ ئەوە نەهاتووین [لِنُفْسِدَ فِي الْأَرْضِ ] لەم زەوییەدا خراپەو گێرە شێوێنی و، کارى بەدفەڕی و فەساد بکەین [وَمَا كُنَّا سَارِقِينَ ] ڕۆژێکیش ئێمە قەت دز نەبووینە.
سورەتی يوسف 73
فەتواکان
پەیوەندی دەوڵەتان و مافی ھاوڵاتیان و بێگانەکان (الأجانب) لە ئیسلامدا.! حوکمی گومرگ و وەرگرتنى سەرانە.؟ حوکمى دابەشکردنى زەوى لەلایەن شارەوانییەوە.؟ حوکمى خۆ پاڵاوتن بۆ وەدەست گرتنى بەرپرسێتى.؟ ئایا بەکارهێنانى (بیت المال) بۆ مەبەستى تاکە کەسى دروستە.؟ ئایا جەنگ كردن لە مانگە حەرامەکاندا دروستە.؟ دەبێت بەڕێوەبەرى زیندان کێ بێت.؟
حوکمى گۆرانیى و مۆسیقا لەبەر ڕۆشنایی فەرموودەکاندا.؟ حوکمی وێنەگرتن (وێنەی فۆتۆگرافی).؟ سەداو سیماو وێنەى ژنان.؟
گۆڕینەوەى هەر دراوێک بە هەر دراوێکى دیکە، ئایا ڕەوایە.؟ حوکمى شەرعى لەو پارەو عوملانەدا کە زێڕو زیو نین.؟
ئایا ڕێژەى زەکاتى دانەوێڵە چەندە.؟
ئایا بەکارهێنانی هەرمادەیەک بۆ گۆڕینی ڕەنگی موو، دروستە.؟ چەند پرسیارێكی جیاجیاو گرنگ لە بارەی ژنانەوە؟ (2) پرس و راوێژ لەسەر ژنان و جلوبەرگ و (حیجاب).؟ پرس و راوێژ لەسەر خـــــــولع؟ پرس و راوێژ لە سەر ژنان و قورئان خوێندن ؟ بەشی یەكەم ئایا دروستە ژنان خشڵ و زەنبەر بەکار بێنن.؟ ئایا تاشینی بەشێ لە مووی سەر (بۆ ژن و پیاو) قەدەغەیە.؟
فیقهى ئیسلامیى و ڕووداوەکانى ئەمڕۆى هاتوچۆ.؟
حوکمى باوەڕکردن و کارکردن بە بوورجەکان.؟ حوکمى چـاوپیسی لە ڕوانـگەى ئیسلامـەوە.؟ حوکمى یادکردنەوەى سەرى ساڵى زایینى.؟ حوکمى ڕۆشتن بۆ هەندەران.؟ ئایا مردوو لە گۆڕدا دەبیستن.؟ حوکمى ئەو شتانەى وا بەدەست کرێکارەوە تیا دەچێ.؟
زیاتر ببینە
ڕاو بۆچوونەکانی
حوکمى ئەوانەى بەزۆر کافریان دەکەنەوە.؟ پردى (صراط) .؟! مەسەلەى تکاو شەفاعەتى پەیامبەران بۆ گوناهباران لە دواڕۆژدا.؟ پاڵپشتى موشریکین و زاڵمان مەکەن.! لێخۆشبوون بۆ موشریکان داوا ناکرێ.؟! ڕێزو پلەو پایەى بنەماڵەى پەیامبەر ﷺ.؟ هاتنی دەعباکە (دابة الأرض).؟
ئیعجازێکى بەلاغى لە ئایەى (ولا تقتلوا أولادكم خشية إملاق).! ڕاڤەکارانى قورئان دەڵێن: ئەم (زولقەرنەین)ـە، هەر ئەسکەندەرى یۆنانییە.؟! ئایا (بسم الله) بە هێواش، یان بە دەنگى بەرز بخوێنرێ.؟ ماناو واتاى (قەرن).؟ باسێکى لوءلوء (مەرجان).؟ پیرۆزترین و گەورەترینى ئایەتەکانى قورئان، ئایەتەلکورسییە.؟ بڵندبوونەوە بۆ سەر عەرش.!
هاتنى خواى گەورە.؟! پێی پەروەردگار.؟ مەبەست بە (کورسی و عەرش)ى خواى گەورە چییە.؟ ڕوخسارى خواى باڵادەست.؟ توانایى بێ وێنەیى خوداو بڵندبوونەوەى بۆ سەر عەرش.! خوا لە ئاسمانە.! بڵندبوونەوەى خودا بۆ سەر عەرش.!
مەبەست بە (صلاة الوسطى) نوێژە ناوەنجییەکەیە.! حوکمى خوێندنی سورەى فاتیحە لە نوێژدا کاتێک ئیمام قورئان دەخوێنێ.؟ ئایا (بسم الله) بە هێواش، یان بە دەنگى بەرز بخوێنرێ.؟ چەند ڕێنمایەک لە بارەی تەیەمومەوە.؟ ئایا دەستنوێژی ژن و مێرد لە یەکدى دەشکێت.؟ (پێ) شۆرین لە دەستنوێژدا و ڕەتکردنەوەى بۆچوونى.! دەستدان لە قورئان بەبێ دەستنوێژ.؟
گۆشتى نیچێر بەم مەرجانەى خوارەوە حەڵاڵە.:- پێناسەیەک بۆ جیلباب.؟ کەفارەت و بارتەقاى سوێند.؟ چوونە لاى ئافرەتان لە کاتى حەیز، یان چوونەلايان لە دواوە.؟ ژن و پیاوى زیناکار نابێ ژنانى داوێن پاک مارە بکەن.؟ مزگەوت کردنە گۆڕستان و ناشتنى مردوان تێیداو، نوێژ تێداکردنى.؟ سەبارەت بە سوێندى (ئيلا ء)؟
ئەو بەندە زۆر زانایە لە (مەجمەعولبەحرەین) دایە.! جێنشین و خەلیفە (ولاية العهد). جیاوازى نێوان غەنیمەت و فەیئ. ئەوکەسەى ژن دەهێنێ لەبەر خودا، خودا قەرزەکەى دەداتەوە. ئەرێ پێغەمبەر شەوى ئیسراو میعراج خواى خۆى دى ؟ باسێک سەبارەت بە غەرانیق. چۆنیەتى وەرگرتنى تەکالیف و ئەمانەت لەلایەن زەوى و ئاسمانەکانەوە.
گەلێک شۆڕش نەکات نە فەرهەنگى هەیە، نە نیشتمان. کێشەی گەلی کورد لە دیدی مامۆستا ئەحمەد کاکە مەحممودەوە. ئیسلام و دەسەبەرێتى کۆمەڵایەتیى. کامیان هەڵدەبژێرى (گۆشەگیری، یان جموجووڵ) ؟ وریابە ! گوێبیستى ئەم حاکمانە نەبی.! خۆت بپارێزە لەم جۆرە ئاکارانە..؟!! ئایەتى (104) ى النساء و ڕوونکردنەوەیەک.!
زیاتر ببینە
وەڵامی گومانەکان
يەكەم: ئازادی مرۆڤ لـە بیرو بۆچووندا دووەم: ئازادی مرۆڤ لە هەڵبژاردنی ئایین و مەزهەبدا دەستپێك - ئازادى مرۆڤ لە ئيسلامدا چوارەم: ئازادی مرۆڤ لە نیشتەجێبوون و گواستنەوە سێيەم: ئازادی مرۆڤ لە نەیاریی و ڕەخنە گرتندا
زانایانی ئیسلام و كاری سیاسەت.! پێشەكى - پێناسەو مەبەستى عەلمانييەت.؟!
هەڵگيرسانى جەنگ و ئاژاوە لە دواى وەفاتى پێغەمبەر.! پێشەكيى - بەرگرى لە پيێغەمبەرى خودا بەكارهێنانى چەك و شير بۆ بڵاوبوونەوەى ئيسلام.! ئيسلام و ماف و ڕێزى ئافرەتان.! (2) ئيسلام و ماف و ڕێزى ئافرەتان.! (3) غەنيمەت و بەخشين بە خەڵكى، بە مەبەستى هاتنە ناو ئيسلام.! ئيسلام و ماف و ڕێزى ئافرەتان.! (1)
لادانی گومان لەسەر بـەكـار هێنانـی ئـایین بۆ مەرامـی سیاسیـی؟!
وەڵامی گومان لەسەر ئازادی مرۆڤ لە ئیسلامدا. (6) وەڵامى گومان لەسەر ئازادى مرۆڤ لە ئيسلامدا. (5) وەڵامى گومان لەسەر كۆيلايەتى لە ئيسلامدا (2) وەڵامى گومان لەسەر ئازادى مرۆڤ لە ئيسلامدا. (4) وەڵامی گومان لەسەر ئازادی مرۆڤ لە ئیسلامدا. (7) پێشەكى - ئازادى لە ئيسلامدا..! (1) وەڵامى گومان لەسەر ئازادى مرۆڤ لە ئيسلامدا (3)
لادانی گومان لەسەر پرسـیارە هـەتا هـەتاییـەكــان.؟ بۆ كوێ‌.؟ (2) لادانی گومان لەسەر پرسـیارە هـەتا هـەتاییـەكــان !! لە كوێوە.؟ (١) لادانی گومان لەسەر پرسـیارە هـەتا هـەتاییـەكــان !! وە بۆچی.؟ (3)
زیاتر ببینە